كتابنويسي، محور توسعه كشاورزي است.
به اعتقاد زينالعابديني، سخن گفتن در باب کتاب، شاید چندان مطلوب نباشد چرا که تاکید و تبیین امری روشن و بدیهی است. کمتر کسی را در عصر کنونی که یکی از نامهای آن «عصر اطلاعات و ارتباطاتـاست، میتوان یافت که نسبت به کتاب و ارزش و جایگاه آن شک یا سخنی داشته باشد. ضمن اينكه کتاب در دین مبین اسلام آن قدر پر ارج شمرده شده است که معجزه خاتم پیامبران قرار داده شده است. در قرآن كريم نيز تاکید شده که این کتاب تعالی و رستگاری است.
هر نسل در طول عمر خود تلاشهای علمی زیادی انجام می دهد و به كشف و اختراعهايي دست مييابد. در عين حال افراد و نسلهاي يك دوره، نميتوانند تا آخرین مراحل یک علم پیش رفوند و تمام زوایای پنهان آن را آشکار سازند. همچنان که در تاریخ علم شاهد بوده ایم که بسیاری از اختراعها چون ماشین بخار، تلفن، برق و... به صورت اولیه ایجاد شده اند و در طول زمان تکامل یافته و محصولات پیچیده و دقیقی بر اساس آنها ساخته شده تا به ما رسیده است. توسعه و پیشرفت بر تجربهها و یافتههای گذشتگان مضبوط بر محمل كتاب استوار است.
پژوهشگران و دانشمندان در حوزه موضوعی و تخصصی خود به مطالعه مطالب گذشته ميپردازند و پس از تسلط بر آنها با شناخت نقاط ضعف احتمالی در رفع نقایص تلاش می کنند و در نهايت به توسعه علمی ميانجامند. حاصل تمام تلاشهای علمی و زحمت شبانه روزی یک دانشمند برای ماندگاری و انتقال به نسلهای هم عصر یا اعصار دیگر، باید مکتوب ومضبوط شود. چنان که اکنون شاهد هستیم که تنها بخشی از علوم قدیم قابل شناسایی و استفاده است که مکتوباتی از آنها در اختیار بوده است. صاحب نظران معتقدند تا تمام نسخههای خطی و نوشتاری قدیم دنیا شناسایی نشوند، امکان نگارش کامل تاریخ علم وجود ندارد.
عضو هيات علمي مركز اطلاعات و مدارك علمي كشاورزي، خاطرنشان كرده است: بخش کشاورزی در عصر حاضر که بخشی حیاتی در زندگی بشر به شمار می آید، تنها با تکیه بر پژوهشهای علمی می تواند پاسخگوی نیازهای متنوع و گسترده جمعیت کره زمین باشد. در گذشته، هر خانواده یا منطقه بر اساس نیازهای واقعی خود به کشاورزی دست میزد و به اندازه رفع نیاز و در برخی موارد اندکی مازاد بر نیاز تولیدات کشاورزی داشت. اما اکنون گستردگی و پیچیدگی های جامعه ها از یک سو و مسايل مدیریت مالی و اقتصادی، می طلبد که همه فعالیتهای بخش کشاورزی مبتنی بر اصول علمی صورت گیرد. چرا که برای تولید زیاد، ارتقاي کیفیت، صرفه اقتصادی، رعایت استانداردهای بهداشتی و ... تنها شيوه مطمئن و قابل اتکا، روش علمی است و هر فعالیت علمی بر کتاب و یافتههای پژوهشی تكيه دارد. وقتی صحبت از توسعه پایدار و همه جانبه می شود، آن هم در بخشی حیاتی مانند کشاورزی، دیگر نمی توان با تکیه بر روشهای سنتی و بدون مطالعه و اطلاع از پیشرفتهای علمی روزآمد جهانی اقدامی انجام داد.
در توسعه علمی بخش کشاورزی از یک سوی نیاز داریم که مواد اولیه پژوهشهای علمی خود را تامین
کنیم و از سوی دیگر باید یافته ها و توانایی های خود را با نام خود به همه معرفی کنیم. همه این ها در قالب کتاب به معنای عام آن تبلور می یابد. هر پژوهشی که بخواهد صورت بگیرد ابتدا باید آثار گذشتگان در آن زمینه را مورد بررسی قرار دهد و ضمن استفاده از یافتههای آنان، موضوع جدیدی را مطرح کند. اگر این اطلاعاتِ مکتوب گذشته به خوبی درک و با اطلاعات جدید تلفیق شود، محصولات و یافتههای نوین علمی را در قالب کتاب به معنای عام آن تولید می کند. این کتاب جدید و دانش نهفته در آن، ثروتی است که با عنوان «دارایی اطلاعاتی» از آن یاد میشود.
تاثیر کتابنویسی یا تولید کتاب بر توسعه علمی بخش کشاورزی از این نظر قابل بررسی است که کتاب محور هر فعالیت علمی و پژوهشی به شمار می آید. اگر قرار باشد کتابی تولید شود، باید مطالعههاي گستردهای از قبل صورت گرفته باشد تا عصاره علوم و دانش پدید آمده بر اثر این مطالعه و یافتههای نهایی آن به صورت کتاب منتشر شود. این مطالعهها با تمرکز بر موضوع یا مشکلی خاص، باعث میشوند که آن موضوع مورد بررسی کامل گرفته و دانشی تخصصی تولید شود که به نوعی به پيشبرد مرزهای دانش آن حوزه تخصصی ميانجامد.
به عقيده حاجي زينالعابديني، كتابنويسي در حوزه كشاورزي به افزایش دانش جمعي و فردی منابع انساني ميانجامد. تبادل یافتهها و تجربههاي شخصی افراد به ایجاد انگیزه ها یا موضوعهای جدید پژوهشی مي رسد. ارتقاي شخصيتي و ايجاد زمينههاي بروز خلاقيت از نتايج اصلي مطالعه در قالب كار گروهي است.
در صورتيكه تجربههاي منحصر به فرد در زمینه کشاورزی در قالب کتاب منتشر شوند، می توانند بسیار مورد استقبال جامعه جهانی قرار گیرند. تهیه و تولید جزوه های ترویجی که اکنون در سطح «سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی» وزارت جهاد کشاورزی صورت میگیرد، تاثیر بسیار زیادی در گسترش روشهای علمی کشاورزی به صورت عملیاتی دارد. این جزوه ها که از مصادیق کتاب به شمار می آیند، یک محصول، روش یا فناوری ویژه کشاورزی را مورد توجه قرار داده و به زبانی ساده و قابل فهم برای همگان، مسايل مختلفی را در ارتباط با موضوع مورد بحث مطرح میکنند.
بازاریابی و درآمدزایی، تولید علم، فروش اطلاعات و حضور در شاخصهای توسعه جهانی از ديگر نتايج استفاده از كتابنويسي براي توسعه علم كشاورزياند.
استفاده از کتاب به معنای عام آن، در مطالعهها و پژوهشهای کشاورزی بر غنای محتوایی دانش این حوزه میافزاید و دستیابی به مرزهای جدیدتر تخصصی را در پی خواهد داشت. کشاورزان نیز با استفاده از کتابها و منابع علمی قادر خواهند بود دانش و تجربه را با هم تلفیق کرده و محصولاتی با کیفیت و کمیت بالاتر به دست آورند.
اصولا کتاب، مهمترین عامل دستیابی به زندگی بهتر و آرامش درونی است. کسی که با کتاب زندگی میکند (میخواند یا مینویسد)، یعنی در دنیای فکری و معنوی سیر میکند از آرامش فکری بیشتری برخوردار است. از ملزومهاي چنین دنیایی آرامش و بلند اندیشی است. کسی که با کتاب سروکار دارد، تلاش می کند با معیارهایی که از کتابهای خوب به دست آورده است زندگی را سر و سامان دهد. به همین دلیل چه در جایگاه کاری و چه در جایگاه زندگی خصوصی، فردی مشتاق كار و مسوولیتپذیر است. اگر نیروهای انسانی از مزایای کتاب بهره بگیرند و به نوعی با کتاب مرتبط باشند، محیط کاری بهتر و در نتیجه کارایی بالاتری خواهند داشت.
دانشجوي دكتراي كتابداري و اطلاعرساني در عين حال تاكيد كرده است: هر کتاب فعالیت مرتبط با کتاب را نمی توان عامل توسعه و تعالی به شمار آورد. چه بسیاری کتابهایی که نه تنها کمال و سعادتی را پیش نمی آورند که خود باعث خطا و در افتادن در چنگال گمراهی می شوند.
وي خاطرنشان كرده است: اکنون بسیاری از یافتههای علمی و فرهنگی بشر به صورت دیجیتالی و الکترونیکی در آمده است. اگر بپذیریم که تمام داشتههای تمدنی بشر، همینهایی است که مکتوب و منتشر می کند و برای آیندگان به ارث می گذارد، می توانیم ادعا کنیم که جهان به سوی دیجیتال سازی میراثهای علمی و فرهنگی خود می رود. به تعبیر دیگر حاصل بررسیهای علمی در قالب کتابهای الکترونیکی و غیر چاپی منتشر شده و قابل استفادهاند.
این دیجیتالی سازی بر حوزه مطالعات علمی کشاورزی نیز تاثیر گذارده است. به عبارت ديگر اگر در گذشته از کتابنویسی به معنای متعارف آن صحبت می کردیم، اکنون از تولید منابع دیجیتالی سخن ميگوييم. بنابراین، دیگر نمی توان به همان قالبهای سنتی و تولید منابع به شکل چاپی پرداخت، چرا که نیازهای مخاطبین تغییر کرده و از منابع چاپی و غیر الکترونیکی استقبال چندانی نمی کنند. اگر بخواهیم در میراث علمی و تمدنی جهانی در آینده جایگاهی داشته باشیم، ناگزیر هستیم که با موج دیجیتال سازی جهانی هم آوا باشیم.